Living Apart Together (LAT) lijkt soms nog “anders dan anders”, maar LAT in Nederland is intussen een heel gewone relatievorm geworden.. Steeds meer mensen kiezen bewust voor samen zijn, zonder samen te wonen. Niet als tussenstap, maar als volwaardige manier om een relatie te beleven.

Vier Nederlandse bronnen geven een mooi beeld van hoe groot LAT intussen is, waarom mensen ervoor kiezen en hoe het werkt in het dagelijks leven – ook met kinderen.

Meer dan een miljoen Nederlanders in een LAT-relatie

Bron: Hanna van Solinge & Jornt Mandemakers, “Inmiddels hebben meer dan 1 miljoen Nederlanders een LAT-relatie. Is dit een keuze, of noodzaak?”, Me Judice, 24 februari 2025.
https://www.mejudice.nl/artikelen/detail/inmiddels-hebben-meer-dan-1-miljoen-nederlandsers-een-latrelatie-is-dit-een-keuze-of-noodzaak

Volgens cijfers van het CBS en het NIDI leeft inmiddels ruim 11% van de Nederlandse volwassenen tussen 18 en 60 jaar in een LAT-relatie – goed voor meer dan een miljoen mensen. De vraag van de auteurs: is dat vooral een bewuste keuze, of eerder het gevolg van praktische omstandigheden?

Bij jongere mensen spelen huisvesting en financiën een grote rol: samenwonen is niet altijd haalbaar of wenselijk. Bij 50-plussers gaat het veel meer om autonomie en rust. Zij kiezen bewust voor een vorm waarin verbondenheid en vrijheid gecombineerd worden.

Voor die oudere doelgroep is LAT dus vooral een bewuste levensstijl: je behoudt je eigen woning, je eigen ritme en je eigen ruimte, maar je kiest heel bewust voor samenzijn. De studie toont dat LAT allesbehalve marginaal is: het vormt een nieuwe, stabiele categorie binnen de Nederlandse samenleving.

Interessant detail: de auteurs schatten dat, als alle LAT-paren zouden gaan samenwonen, er 149.000 woningen zouden vrijkomen. Tegelijk relativeren ze die impact: het belangrijkste inzicht is niet de woningmarkt, maar de manier waarop LAT de kijk op relaties, wonen en autonomie verandert.

Hoe sterk zijn LAT-relaties volgens onderzoek?

Bron: Roselinde van der Wiel, Clara Mulder & Ajay Bailey, “Hoe sterk zijn latrelaties?”, NIDI Demos, 30 november 2018.
https://nidi.nl/demos/hoe-sterk-zijn-latrelaties/

In dit NIDI-onderzoek worden surveydata gecombineerd met interviews met 22 LAT-partners. De centrale vraag: hoe hecht en duurzaam zijn LAT-relaties eigenlijk?

De conclusie is helder: LAT-relaties kennen vaak een sterke emotionele band, vergelijkbaar met samenwonende koppels. Er is wel minder nadruk op klassieke langetermijnplanning (samen een huis kopen, alles samen doen), maar de partners ervaren hun relatie niet als tijdelijk. LAT is voor hen een bewuste manier om nabijheid te organiseren.

De onderzoekers merken op dat LAT-ers in deze studie vaak hoogopgeleid zijn, al eens gescheiden zijn geweest of zelfstandig werken. Als voordelen noemen ze onder meer:

• behoud van persoonlijke ruimte

• minder stress en minder “wrijving” in het dagelijkse leven

• vrijheid in tijdsbesteding

• bewuste momenten van samenzijn

Voor 50-plussers blijkt LAT in dit onderzoek vooral een duurzame oplossing voor de balans tussen intimiteit en onafhankelijkheid.

Latten met kinderen: een bewuste keuze

Bron: Jorinde Benner, “Latten als je kinderen hebt: ‘Ach, fulltime samenwonen is geen garantie voor een sprankelende relatie’”, Kek Mama, 4 november 2023.
https://www.kekmama.nl/artikel/liefde-seks/latten-als-je-kinderen-hebt-ach-fulltime-samenwonen-ook-geen-garantie-voor-een

LAT is geen exclusief verhaal voor 50-plussers. In Kek Mama wordt het verhaal verteld van Charlotte (42) en Ab (56), die apart wonen en tegelijk samen kinderen opvoeden.

Wat opvalt in hun verhaal:

• Ze ervaren meer rust doordat ze niet fulltime onder één dak wonen.

• Er zijn minder discussies over het huishouden.

• Er blijft meer ruimte voor werk, hobby’s en eigen tijd.

• De momenten samen zijn bewuster en intenser.

Natuurlijk zijn er ook uitdagingen: dubbele kosten, planning rond kinderen en logistiek gedoe. Toch toont het artikel dat LAT ook in gezinnen kan werken. De kernboodschap is scherp samengevat in Charlottes uitspraak: fulltime samenwonen is geen garantie voor een sprankelende relatie.

LAT laat zien dat liefde en gezin niet noodzakelijk betekenen dat iedereen permanent in hetzelfde huis moet zijn.

De opkomst van LAT – waarom het werkt

Bron: Naomi van den Broeck, “De opkomst van LAT-relaties (Living Apart Together) en waarom het werkt”, School of Seduction, 26 mei 2025.
https://schoolofseduction.nl/lat-relatie-voordelen-uitdagingen/